Czerwony blask nad horyzontem – całkowite zaćmienie Księżyca

7 września czeka nas jedno z najbardziej spektakularnych widowisk astronomicznych tego roku – całkowite zaćmienie Księżyca. Ostatnie takie zjawisko w naszym kraju mogliśmy podziwiać sześć lat temu. Tym bardziej warto spojrzeć w niebo. Zapraszamy do naszych Kujawsko-Pomorskich Astrobaz Kopernik.  (Astrobaza Inowrocław Astrobaza – Dobrzyń nad Wisłą Astrobaza Zławieś Wielka Astrobaza Radziejów Astrobaza Inowrocław Astrobaza Gostycyn)

W Polsce nie załapiemy się na cały astronomiczny spektakl. W niedzielę wschód Księżyca nastąpi bowiem o 19:06 (dane dla Warszawy), w chwili, gdy Srebrny Glob będzie już „nadgryziony” przez cień naszej planety. Nie ominie nas jednak kluczowy moment, który rozpocznie się o 19:31 i potrwa do 20:53. To właśnie wtedy nastąpi całkowite zaćmienie Księżyca. Faza maksymalna przypadnie na 20:13.

To nie koniec widowiska. Do 21:56 potrwa częściowa faza zaćmienia (również ciekawa do obserwowania i fotografowania), a do 22:56 będziemy mieli jeszcze okazję oglądać zaćmienie półcieniowe. Potem Srebrny Glob wróci do swojego codziennego wyglądu.

Całkowite zaćmienie Księżyca następuje, gdy nasz naturalny satelita znajduje się całkowicie w cieniu Ziemi. Jednym słowem: Słońce, Ziemia i Księżyc muszą ustawić się w jednej linii. Orbita Księżyca jest nieco nachylona do płaszczyzny orbity Ziemi – ok. 5 stopni. Właśnie ze względu na to nachylenie całkowite zaćmienia Księżyca nie występują co miesiąc, a co parę lat.

Podczas całkowitego zaćmienia Księżyc przybiera czerwoną barwę. To oczywiście uatrakcyjnia obserwacje. Nie bez powodu zresztą mówi się o krwawym Księżycu podczas  takich nocy. Światło słoneczne przechodzi przez atmosferę Ziemi, która działa jak filtr. Krótsze fale światła (niebieskie) są rozpraszane, a te dłuższe (czerwone) przenikają przez atmosferę i docierają do powierzchni Księżyca, nadając mu krwisty odcień. Poziom intensywności poczerwienienia Księżyca zależy od stanu atmosfery, jej zapylenia i poziomu zanieczyszczeń.

By w pełni zachwycić się niedzielnym zjawiskiem, warto wybrać się w teren bez wysokich zabudowań. Księżyc pojawi się na niebie już „nadgryziony”, a i całkowite zaćmienie zacznie się wtedy, gdy wciąż będzie nisko nad wschodnim horyzontem. Kiedy będziemy obserwować  maksimum zaćmienia (20:13), tarcza Srebrnego Globu rozbłyśnie (oczywiście na czerwono) około 10 stopni nad linią horyzontu.

Tekst: Pani Małgorzata Gołębiewska

Całkowite zaćmienie Księżyca z 28 września 2015 roku, fot. Małgorzata Gołębiewska Niebo nad Rypinem